KARIŞIK KASET

Önce paylaşımın başlığını neden bu şekilde attığımı açıklayayım. Birçok farklı konuya aynı yazı içinde değineceğim bu da sizi daldan dala götürebilir. Tıpkı 80'lerde başlayan; dolduran ya da istekte bulunan kişinin müzik zevkine bağlı olarak A yüzünde Sezen Aksu'dan Ferdi Tayfur'a, B yüzünde ise ABBA'dan Pink Floyd'a kadar geniş bir yelpaze barındıran "Karışık Kaset" gibi.

Elbette benim yazdıklarımın derinliği o sanatçıların ya da müzik gruplarının kalitesinde olmayabilir, ancak yazının ilerleyen noktalarında bunun pazar kahvaltısı ya da keyif kahvesi eşliğinde okunmayacak sertlikte birkaç noktası olacağını vurgulamak, baştan uyarmak(!) isterim.

"ChatGPT 5'i övmeyen dövülür" denilmiş olsa gerek ki iki gündür akışım bu tarz içeriklerle dolu. Paylaşımların büyük bir kısmı ortaya çıkan ürünü överken bir kısmı da gömüyor ki bu çok olası bir durum.

Daha önceki bir yazımda bu tarz araçların Yapay Zekâ'nın kendisi olmadığını sadece bir parçası olduğunu özellikle vurgulamıştım (Büyük Dil Modeli / LLM). Ancak öyle bir aşamaya geldik ki ChatGPT her şeyi yapar, herkese postayı koyar, hepimizi de işsiz bırakır minvalinde yazılar uçuşmaya başladı.

YZ'nin ne olduğunu anlamadan neler yapabileceği konusunda ahkâm kesmek moda oldu. Çünkü kendisine "fütürist" ya da "Ey Ay Uzmanı" diyen bazı tipler bu tip paylaşımlardan etkileşim almak zorunda. Bana göre onlar dijital dünyanın çakalı ve çakal doğası gereği kendisi avlanmaz (sadece çok küçük şeyleri avlar), daha çok başkalarının avına çökmeyi sever. Dijital çakallar da pek bir şey yapmaz, üretmez, araştırmaz, genel olarak yapılmış, üretilmiş, hazır şeyleri oradan buradan derleyip ortaya koyar tüketilmesi için. Neyse ana konumuz onlar da değil zaten.

FLAŞ HABER: ChatGPT itiraf etti; İsrail soykırım yapıyor!

Ana konumuz ChatGPT nedir? Bazılarına göre inanılmaz bilgi kaynağı, bazılarına göre güvenilmez bilgi kaynağı, bazılarına göre de sadece sorular sorulduğunda anlamlı yanıtlar vermeye çalışan ChatBot yani sohbet aracı. İlk çıktığı zaman bazı arkadaşlarımız özellikle Filistin ve İsrail düzleminde sorular soruyor, aldığı temkinli yanıtları "bakın ChatGPT Filistin'de çocukların katledildiğini kabul etmiyor, İsrail'i aklamaya çalışıyor" gibisinden paylaşımlar yapıyordu. Sanki ChatGPT İsrail'in sistemli bir soykırım yöntemi uyguladığını söylese yer yerinden oynayacak. Tüm dünyanın bildiğini ama sırtını döndüğü bir gerçeği LLM aracı söylese ne olacak, ne değişecek onu bilmiyorum, belki bunu ayrıca tartışmak gerekir.

Peki bana göre nedir LLM? Şu ana kadar gördüğüm ve kullandığım modeller yüzlerce sayfalık yazıları kısa sürede okuyabiliyor, anlamlı özetler, iç görüler çıkarabiliyor, dokümana bağlı sorduğum soruları yanıtlayabiliyor, birkaç dakika içinde yüzlerce hatta binlerce satırlık kodlar yazabiliyor. Bu yönden baktığımda çocukluğumun tartışma (münazara) ortamlarının vazgeçilmez konusu "çok gezen mi bilir çok okuyan mı bilir" geliyor aklıma. LLM araçları o tartışmaların "çok okuyan" karakteri gibi. Her şey hakkında bir bilgisi var, çünkü insanlık tarihinin yazılmış tüm eserlerinden oluşan bir arşive erişme imkânı ve inanılmaz bir okuma hızı var.

Ama belki de zurnanın zırt dediği yer tam olarak burası. ChatGPT size Gazze'de başta çocuklar olmak üzere masumların öldürüldüğünü tüm çıplaklığıyla anlatabilir, bunun tüm sorumlusunun İsrail ve ona destek veren modern dünya olduğunu söyleyebilir. Hatta başka bir YZ aracıyla fotoğraflar, çizimler, seslerden oluşan videolar üretebilir. Ama orada yaşanan can pazarını, korkuyu, endişeyi, tükenmişliği, öfkeyi, yok oluşu tam olarak aktaramaz. Çünkü savaş çok okuyanın değil ancak çok gezenin, yani orada olanın yaşayarak anlayabileceği yıkıcı ve somut bir şeydir. 21. Yüzyılın laneti olarak adlandırdığım "empati" duygunuz ne kadar gelişmiş olursa olsun siz sadece "mış gibi" yapabilirsiniz. Bir gece uykunuzdayken tepenizde patlayan bombaların, yıkılan binaların, kolu bacağı kopan insanların seslerini, bağrışlarını, uçuşan toz toprakla birlikte soluduğunuz kan kokusunu size hangi araç ne kadar aktarabilir bilmiyorum.

Peki bu "çok okuyan"ı hiç kullanmayalım mı? Geçenlerde burada biri şöyle diyordu "LinkedIn'de yazılan yazıların çoğu ChatGPT ürünü" buna ispat olarak da birkaç mihenk taşı sunuyor ve nasıl anlayacağınız konusunda bilgi aktarıyordu. Bunlardan biri de ^ işareti, örneğin Yapay Zekâ yazarken ^ işaretini kullanılmışsa bunu ChatGPT'nin üretmiş olması pek mümkün. Okuduğumda şöyle bir gülümsedim bıyık altından, zira bugüne kadar kaç kez bu işarete dikkat etmesini tembihlediysem de birkaç kullanım sonrası tekrar unuttuğunu ve ^ işaretini kullanmadığından dertlendiğimi hatırladım. Kendi adıma gerek işim gerekse hobilerim için sık sık kullanıyorum Üretken Yapay Zekâ araçlarını.

Yapay Zekâ işimizi elimizden alacak!

"YZ işimizi elimizden alacaksa da buyursun alsın" diyebilecek tuzu kurulardan biriyim ben, ancak tehlike işimizi elimizden almasından daha da büyük. Geçtiğimiz günlerde buralarda da epey ses getiren "Sahte Diploma" olayı gösterdi ki bazı çeteler sadece kişisel verilerimizi çalmakla kalmıyor bunlara ekleme çıkarma yapabiliyor, değiştirebiliyor. Yani benim gözümden olay sadece e-devletteki verilerimizin çalınmasından öteye gitmiş durumda. Birileri oradaki tüm verilerimizi görmenin ötesinde müdahale edebiliyor. Bazıları, tapu kayıtlarının dijital ortama geçmesi sonrası yaşanabilecek kaostan söz ederek tehlikenin çok küçük bir ucundan söz etmişler ancak böyle devam etmesi halinde daha vahim şeyler bizi bekliyor olacak gelecekte. Birileri savcılıktaki ifadelerin, adli tıptan gelen delile dayalı raporların, bilirkişilerin sunduğu raporların duruşma öncesi değiştirilmesine neden olabilir ki bunlar en basit şeyler, daha ötesi hedef bir kişiye sahte dosya hazırlanıp yargılanması sağlanabilir (geçmişte fiziki olarak uydurulan delillerle, dosyalarla yapılmaya çalışılmış kısmen de başarılı olmuştu hatırlarsanız). Diğer yandan sizinle ilgili tüm tetkik sonuçları, sağlık raporları değiştirilebilir, farklı tedaviler ile sağlık sigortası sistemi soyulabilir, yanlış tedavi yöntemi bir suikast aracı olarak dahi kullanılabilir (yine geçmişte bunun benzeri girişimlerin fiziki olarak yapıldığını örnekleriyle biliyoruz).

Evet, bir pazar sabahı için bu kadar karmaşa, kaos ve komplo teorisi yeterli diye düşünüyorum. Yukarıda Üretken Yapay Zekâ araçlarını iş dışında da kullandığımı söylemiştim. Biraz bundan söz ederek bitireyim yazıyı. Yıllardır şiire olan merakım yüzünden arada kendi çapımda şarkı sözleri yazmaya çalışır, bunlara uygun müzik bulmaya çabalardım (bu yönde birkaç girişimim olduysa da başarısızlıkla sonuçlanmıştı). Ancak gelişen YZ teknolojisi sayesinde artık şarkı üretebiliyorsunuz. Elbette isterseniz sözlerini de YZ araçlarına yazdırabilirsiniz ama benim kişisel tercihim sözleri yazmaktan yana. Bu şarkıları oluşturmak için SUNO AI aracını kullanıyorum. Ancak onunla ilgili ayrıntılı kullanım bilgisini başka bir paylaşımda anlatacağım. Bu paylaşımda kullandığım görsel de yine bir YZ aracı olarak Google Veo2 ile üretildi. Peki bu görseli üretmeme neden olan şarkı neydi? İşte o şarkıdan görsele konu olan bir dörtlük (devamı albüm yayına girdikten sonraki paylaşımda olacak; "beşinci günün şafağında beni bekleyin, şafakta doğuya bakın").

ÇIKIYORUZ FEZAYA

...
Önde tuttuk hep bilimi
Mars'a serdik Türk kilimi
Biz uzaydayız sanırken
Her şey rüyaymış iyi mi
...

#ChatGPT #YapayZeka #KarışıkKaset #Müzik